Bệnh đậu mùa khỉ là bệnh do vi rút đậu mùa khỉ gây ra. Đây là bệnh truyền nhiễm từ động vật do vi rút gây ra, tức là bệnh có thể lây truyền từ động vật sang người. Bệnh cũng có thể lây truyền từ người sang người.

Bạn đang xem: Bệnh ban khỉ là gì


Bệnh đậu mùa khỉ có nhiều dấu hiệu và triệu chứng khác nhau. Ở một số người, bệnh chỉ xuất hiện các triệu chứng nhẹ nhưng ở một số người khác các triệu chứng nặng hơn và cần được chăm sóctại cơ sở y tế. Những người có nguy cơ cao mắc bệnh nặng hay biến chứng bao gồm phụ nữ mang thai, trẻ em và người bị suy giảm miễn dịch.

Triệu chứng điển hình của bệnh đậu mùa khỉ bao gồm sốt, đau đầu dữ dội, đau cơ, đau lưng, suy nhược cơ thể, sưng hạch bạch huyết. Sau đó xuất hiện phát ban hoặc đi kèm phát ban, và có thể kéodài 2-3 tuần. Các nốt ban có xu hướng tập trung ở mặt, lòng bàn tay và lòng bàn chân, mắt, miệng, họng, bẹn, và cơ quan sinh dục và/hoặc quanh vùng hậu môn.

Cáctổn thương ngoài da có thể dao động từ một cho đến vài nghìn. Giai đoạn đầu, các tổn thương phẳng sau đó hình thành mụn nước, mụn mủ trước khi đóng vảy, khô lại vàbong vảy, và hình thành một lớp da mới.

Người có các triệu chứng nghi của bệnh đậu mùa khỉ, hoặc tiếp xúc với người mắc bệnh đậu khỉ mùa cần chủ động liên lạc hoặc tới cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn kịp thời.


Trong hầu hết các trường hợp, triệu chứng của bệnh đậu mùa khỉ tự mất đi trong vòng vài tuần. Tuy nhiên, ở một số người, khi nhiễm bệnh có thể dẫn tới các biến chứng hoặc thậm chí tử vong. Trẻ sơsinh, trẻ nhỏ và người bị suy giảm miễn dịch có thể có nguy cơ mắc triệu chứng nghiêm trọng hơn và tử vong do bệnh đậu mùa khỉ.

Các biến chứng ở bệnh đậu mùa khỉ bao gồm nhiễm trùng da thứ phát, viêm phổi, lú lẫn, và các vấn đề về mắt. Trước đây, tỷ lệ tử vong do bệnh đậu mùa khỉ dao động khoảng 1% - 10%. Lưuý, tỷ lệ tử vong ở các bối cảnh khác nhau có thể khác nhau do nhiều yếu tố, như khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Tỷ lệ tử vong cao này có thể là do ước tính quámức bởi vì việc giám sát bệnh đậu mùa khỉ thường chỉ giới hạn ở số liệu trước đây.


Bệnh đậu mùa khỉ lây từ người sang người qua tiếp xúc gần với người bệnh phát ban đậu mùa khỉ, bao gồm qua tiếp mặt với mặt, da với da, miệng với miệng hoặc miệng với da, gồm cả quan hệ tình dục. Chúng tavẫn chưa xác định được người bệnh có thể lây truyền bệnh trong bao lâu, nhưng nói chung, người bệnh được coi là vẫn có khả năng lây bệnh cho người khác cho tới khi tất cả các tổn thươngđã đóng vảy, lớp vảy đã bong ra và hình thành một lớp da mới.

Môi trường sống có thể bị nhiễm vi rút bệnh đậu mùa khỉ. Ví dụ, khi một người mang mầm bệnh đậu mùa khỉ sờ, hay chạm vào quần áo, ga, gối, khăn mặt, các đồ vật, dụng cụ ăn như bát/đĩa,xoong chảo, đồ điện tử hoặc các bề mặt. Khi người khác chạm vào các đồ vật này thì họ sẽ bị nhiễm bệnh.Chúng ta cũng có thể bị nhiễm bệnh do hít phải vảy da hoặc vi rút từquần áo, ga gối hoặc khăn mặt. Cơ chế này gọi là lây truyền qua vật trung gian (fomite).

Vết loét, tổn thương hoặc chỗ đau trong miệng cũng có nguy cơ làm lây nhiễm, nghĩa là vi rút có thể phát tán qua tiếp xúc trực tiếp với miệng, giọt bắn hô hấp và cóthể qua hạt bụi khí (aoresol) phạm vi gần. Chúng ta vẫn chưa hiểu hết cơ chế lây truyền qua không khí của bệnh đậu mùa khỉ, và vẫn cần nghiên cứu thêm.

Vi rút cũng có thể làm lây bệnh từ người mang thai sang thai nhi, sau sinh qua tiếp xúc da với da, hoặc từ cha mẹ mắc bệnh đậu mùa khỉ sang trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ khi tiếp xúc gần.

Mặc dùđã ghi nhận các ca bệnh không triệu chứng nhưng chúng ta vẫn chưa rõ liệu người bệnh không triệu chứng có làm lây bệnh hay không, hay bệnh có thể lây truyền qua cácloại dịch khác của cơ thể hay không.Các mẩu DNA từ vi rút gây bệnh đậu mùa khỉ đã được tìm thấy trong tinh dịch nhưng chúng ta vẫn chưa biết bệnh đậu mùa khỉ có lâytruyền qua tinh dịch, dịch âm đạo, nước ối, sữa mẹ hay máu không. Hiện các nghiên cứu đang được tiến hành để tìm hiểu xem bệnh đậu mùa khỉ có thể lây truyền qua việc trao đổi dịch thể trongvà sau khi nhiễm bệnh có triệu chứng hay không.


Người sống cùng hoặc tiếp xúc gần (bao gồm quan hệ tình dục) với người bị mắc bệnh đậu mùa khỉ, hoặc người tiếp xúc thường xuyên với động vật bị bệnh có nguy cơ cao nhất mắc bệnh. Nhân viên ytế cần thực hiện các biện pháp phòng chống nhiễm khuẩn để bảo vệ chính họ khi chăm sóc cho bệnh nhân mắc bệnh đậu mùa khỉ.

Trẻ sơ sinh, trẻ em và người bị suy giảm miễn dịch có nguy cơ mắc triệu chứng nghiêm trọng hơn, và có thể tử vong do bệnh đậu mùa khỉ.

Người đã tiêm vắc xin ngừa đậu mùa có nhiềukhả năng được bảo vệ trước bệnh đậu mùa khỉ. Tuy nhiên, người trẻ tuổi ít có khả năng đã được tiêm phòng bệnh đậu mùa vì tiêm chủng đậu mùa đã chấm dứt trên toànthế giới sau khi bệnh này đã được thanh toán vào năm 1980. Người đã được tiêm phòng đậu mùa vẫn cần tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ bản thân vàngười khác.


Nguy cơ mắc bệnh đậu mùa khỉ không giới hạn ở những người quan hệ tình dục thường xuyên hoặc nam quan hệ tình dục đồng giới. Bất cứ ai tiếp xúc gần với người có triệu chứng bệnh đậu mùa khỉ đều cónguy cơ mắc bệnh.

Nhiều trường hợp mắc bệnh được báo cáo trong dịch bùng phát lần này được xác định ở nam quan hệ tình dục đồng giới. Với thực tế vi rút hiện đang lây lan từ người sang người qua các mốiquan hệ xã hội, nam quan hệ tình dục đồng giới có thể có nguy cơ bị phơi nhiễm cao hơn nếu họ tiếp xúc với người mắc bệnh.

Một số trường hợp mắc bệnh đậu mùa khỉ đã được xác định ở các phòng khám sức khỏe tình dục. Một lý do hiện tại chúng ta nghe nhiều về các ca bệnh được báo cáo trong cộngđồng nam quan hệ tình dục đồng giới có thể là do hành vi tìm kiếm chăm sóc sức khỏe tích cực của nhóm quần thể này. Các nốt ban của bệnh đậu mùa khỉ có thể giống mộtsố bệnh lây truyền qua đường tình dục, bao gồm herpes và giang mai nên có thể giải thích phần nào lý do các ca bệnh được phát hiện tại các phòng khám sức khỏetình dục. Khi chúng ta có thêm kiến thức, có thể có nhiều ca bệnh được phát hiện trong cộng đồng hơn.

Cần khuyến khích cộng đồng đồng tính nam, song tính vànam quan hệ tình dục đồng giới khác nâng cao nhận thức để bảo vệ những người có nguy cơ cao. Nếu bạn là nam giới quan hệ tình dục đồng giới, hãy biết nguy cơ của mình và có cácbiện pháp bảo vệ mình và những người khác. Bất cứ ai có các triệu chứng nghi ngờ bệnh đậu mùa khỉ, cần chủ động liên hệ với cơ sở y tế để được tư vấn, làm xét nghiệm và chăm sóckịp thời.


Giảm nguy cơ mắc bệnh đậu mùa khỉ bằng cách hạn chế tiếp xúc gần với người nghi nhiễm hoặc đã mắc bệnh, hoặc với động vật có thể bị nhiễm bệnh. Thường xuyên làm sạch và khử trùng môi trường có thể bị nhiễm vi rút từ người mắc bệnh. Thường xuyên cập nhật thông tin về bệnh đậu mùa khỉ ở khu vực bạn sinh sống và trao đổi cởi mở với những người bạn tiếp xúc gần (đặc biệt là có quan hệ tình dục) về bất cứ triệu chứng nào bạn hoặc họ có.

Nếu bạn nghi ngờ bị mắc bệnh đậu mùa khỉ, cần bảo vệ bản thân bằng cách tham khảo ý kiến bác sỹ và tự cách li với những người xung quanh cho tới khi được thăm khám và có kết quả xét nghiệm. Nếu bạn có khả năng mang bệnh hoặc đã khẳng định là mắc bệnh đậu mùa khỉ, cần cách li với những người khác cho tới khi các mụn đóng vảy, vảy bong ra và hình thành lớp da mới. Làm như vậy, sẽ giúp ngăn chặn vi rút lây truyền sang những người khác. Tham khảo ý kiến bác sỹ xem có cần cách li tại nhà hay tại cơ sở y tế. Cho tới khi chúng ta hiểu hơn về cơ chế lây truyền qua dịch sinh dục, cần sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục trong 12 tuần sau khi đã khỏi bệnh.


Bệnh đậu mùa khỉ có thể lây truyền qua tiếp xúc gần bằng nhiều hình thức, bao gồm hôn, sờ/chạm, quan hệ tình dục bằng đường miệng, đường âm đạo hoặc hậu môn với người bị bệnh. Bất cứ ai thấy xuấthiện các nốt ban mới và bất thường hoặc tổn thương ngoài da cần tránh quan hệ tình dục cho tới khi đi làm xong xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục và bệnh đậumùa khỉ. Bệnh đậu mùa khỉ có thể giống như các bệnh truyền nhiễm khác như thủy đậu, herpes và giang mai. Điều này có thể giải thích tại sao một số ca bệnh trong đợt bùngphát dịch này đã được phát hiện trong số những người đi khám chữa bệnh tại các phòng khám sức khỏe tình dục. Lưu ý là các nốt ban cũng có thể tìm thấyở các vị trí khó nhìn thấy như miệng, cổ họng, bộ phận sinh dục, âm đạo, hậu môn và khu vực hậu môn.

Trong khi vi rút gây bệnh đậu mùa khỉ được tìm thấy trong tinh dịch nhưng hiện cũng chưa biết bệnh đậu mùa khỉ có lây truyền qua tinh dịch hay dịch âm đạo hay không. Người mắc bệnh đậu mùakhỉ được khuyên sử dụng bao cao su trong 12 tuần sau khi họ đã khỏi bệnh cho tới khi chúng ta biết thêm về nồng độ vi rút và khả năng lây nhiễm tiềm tàng trong tinh dịch trong giai đoạn hồi phụcsau khỏi bệnh. Việc sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục không bảo vệ bạn khỏi lây nhiễm đậu mùa khỉ nhưng điều này sẽ giúp bảo vệ bạn và bạn tình tránh các bệnh lây nhiễm qua đường tìnhdục khác.

Khi có thể, lấy thông tin liên lạc với bất cứ bạn tình mới nào thậm chí cả khi bạn không có kế hoạch gặp lại họ. Bằng cách này, bạn sẽ được bạn tình thông báo nếu họcó bất cứ triệu chứng nào, hoặc bạn có thể thông báo cho bạn tình của mình nếu bạn thấy xuất hiện các triệu chứng. Khuyến khích người có nhiều bạn tình thực hiện cácbiện pháp phòng bệnh nhằm giảm nguy cơ bị phơi nhiễm với bệnh đậu mùa khỉ bằng cách tránh tiếp xúc gần với những người có triệu chứng. Giảm số bạn tình sẽ làm giảm nguy cơ mắc bệnh.

Vi rút gây bệnh đậu mùa khỉ không những lây qua đường tình dục mà còn qua bất cứ hình thức tiếp xúc gần nào với người mắc bệnh. Người chung sống cùng nhà cónguy cơ mắc bệnh cao hơn. Những ai có triệu chứng của bệnh đậu mùa khỉ, cần tham khảo ý kiến của bác sỹ để được hỗ trợ kịp thời.


Nếu bạn tiếp xúc gần với người mắc bệnh đậu mùa khỉ hoặc với môi trường có thể bị nhiễm vi rút gây bệnh đậu mùa khỉ, cần tự theo dõi các dấu hiệu, triệu chứng trong 21 ngàysau thời điểm bạn tiếp xúc gần đó nhất. Hạn chế tiếp xúc với những người khác, khi không thể tránh tiếp xúc được, cần thông báo cho người bạn tiếp xúc là bạn đãbị phơi nhiễm với bệnh đậu mùa khỉ.

Nếu bạn thấy mình có các dấu hiệu, triệu chứng của bệnh đậu mùa khỉ, cần liên lạc với cơ sở y tế để được tư vấn, thăm khám, làm xétnghiệm và chăm sóc y tế. Tự cách li, tránh tiếp xúc với những người khác cho tới khi có kết quả xét nghiệm. Rửa sạch tay thường xuyên.

Nếu kết quả xét nghiệmdương tính với bệnh đậu mùa khỉ, cơ sở y tế sẽ thông báo cho bạn xem có cần cách li tại nhà hay tại cơ sở y tế, và cung cấp chăm sóc cần thiết.


Nếu bạn bị bệnh đậu mùa khỉ, cơ sở y tế sẽ hướng dẫn xem bạn cần được chăm sóc tại cơ sở y tế hay tại nhà. Điều này tùy thuộc vào tình trạng triệu chứng của bạn, hay bạn có các yếu tố nguy cơ mắc các triệu chứng nặng hơn, và liệu bạn có thể giảm thiểu nguy cơ lây bệnh sang người khác sống cùng hay không.

Nếu được hướng dẫn cách li tại nhà, cần tuân thủ hướng dẫn. Hãy bảo vệ người khác sống cùng bằng cách:

Cách li tại phòng riêng
Sử dụng nhà vệ sinh riêng, hoặc vệ sinh sạch sẽ sau mỗi lần sử dụng
Thường xuyên vệ sinh các bề mặt hay chạm vào bằng xà phòng và nước sạch và dung dịch khử khuẩn gia dụng và tránh quét/hút (điều này gây phát tán các phân tử vi rút và làm lây nhiễm cho người khác)Sử dụng riêng các đồ dùng trong gia đình, khăn mặt, ga gối và đồ điện tử
Tự giặt giũ đồ của riêng mình (thay ga gối, quần áo và khăn mặt cẩn thận, không lắc, văng các đồ vật, đặt các đồ này vào túi nilon trước khi mang ra máy giặt và giặt đồ bằng nước nóng > 60 độ C)Mở cửa sổ để thông khí
Khuyến khích mọi thành viên trong gia đình rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch hoặc bằng dung dịch cồn sát khuẩn.

Trường hợp phải ở chung phòng với người khác hoặc đã tiếp xúc gần với người khác trong khi đang cách li tại nhà, cần cố gắng hạn chế nguy cơ bằng cách:

Tránh sờ, chạm vào nhau
Rửa tay thường xuyên
Che các nốt ban bằng quần áo hoặc băng gạc
Luôn mở cửa sổ nhà
Đảm bảo bạn và bất cứ ai trong phòng cùng với bạn đeo khẩu trang y tế đúng cách
Giữ khoảng cách ít nhất 1 mét khi tiếp xúc.Nếu không thể tự mình giặt giũ hoặc ai đó giặt đồ giúp bạn, thì cần đảm bảo người đó đeo khẩu trang y tế đúng cách, đeo găng tay sử dụng một lần và sử dụng các biện pháp bảo vệ khi giặt đồ như đã mô tả ở trên.

Người mắc bệnh đậu mùa khỉ cần tuân thủ hướng dẫn của cơ sở y tế. Các triệu chứng thường tự mất mà không cần điều trị. Nếu cần, có thể sử dụng thuốc giảm đau và thuốc hạ sốt để làm giảm cáctriệu chứng.Lưu ý, với người mắc bệnh đậu mùa khỉ, cần giữ cho cơ thể đủ nước, ăn tốt và ngủ đủ giấc. Người tự cách li cần chăm sóc sức khỏe tâm chí cho bản thân bằng cách làmnhững điều mình thấy thoải mái và vui thích, luôn duy trì liên lạc với người thân qua công nghệ, cần tập thể dục nếu cảm thấy đủ khỏe trong lúc cách li, và đề nghị đượchỗ trợ sức khỏe tâm thần nếu cần.

Người mắc bệnh đậu mùa khỉ cần tránh gãi và chú ý rửa tay trước khi trước và sau khi chạm vào các nốt ban và vị trí tổn thương, và giữ cho da khô và khôngche kín (trừ khi không thể tránh người ở cùng phòng – trong trường hợp buộc phải ở cùng phòng với người khác, cần che các nốt ban bằng quần áo hoặc băng gạc cho tới khi cáchli lại). Có thể làm sạch các nốt ban bằng nước vô trùng hoặc sát khuẩn. Có thể xúc miệng bằng nước muối để vệ sinh các tổn thương trong miệng, và có thể tắm bằng nước ấm chứanatri bicabonat (thuốc muối) và muối Epsom để giúp làm dịu các tổn thương trên cơ thể. Có thể dùng Lidocaine (thuốc gây tê tại chỗ) bôi vào miệng và các tổn thươngxung quanh để giảm đau.

Nhiều năm nghiên cứu về các phương pháp điều trị bệnh đậu mùa đã dẫn tới sự phát triển các sản phẩm có thể hiệu quả trong điều trị bệnh đậu mùa khỉ. Mộtloại thuốc kháng vi rút đã được phát triển để điều trị bệnh đậu mùa (tecovirimat) đã được Cơ quan Quản lý Thuốc châu Âu phê duyệt hồi tháng 1 năm 2022 để điều trị bệnh đậu mùakhỉ. Kinh nghiệm về các loại thuốc điều trị này trong bối cảnh bệnh đậu mùa khỉ bùng phát vẫn còn hạn chế. Vì vậy, việc sử dụng các loại thuốc này thường đi kèmvới việc thu thập thông tin nhằm giúp nâng cao kiến thức về cách sử dụng các loại thuốc này một cách tốt nhất trong tương lai.


Có. Đã có một vắc xin phòng ngừa bệnh đậu mùa khỉ mới được phê duyệt gần đây. Một số nước khuyến cáo tiêm phòng cho những người có nguy cơ. Nhiều năm nghiên cứu đã giúp pháttriển các vắc xin mới hơn và an toàn hơn nhằm phòng ngừa căn bệnh vốn đã được thanh toán đó là bệnh đậu mùa, và vắc xin này cũng có thể phòng ngừa bệnh đậumùa khỉ. Một trong những loại vắc xin này đã được phê duyệt để phòng ngừa bệnh đậu mùa khỉ. Chỉ nên cân nhắc tiêm phòng vắc xin cho những đối tượng có nguy cơ (ví dụ ngườitiếp xúc gần với người mắc bệnh bệnh đậu mùa khỉ). Ở thời điểm hiện tại, không khuyến cáo tiêm phòng diện rộng cho mọi đối tượng.

Mặc dù vắc xin đậu mùa cho thấy có tác dụngbảo vệ trước bệnh đậu mùa khỉ trước đây nhưng số liệu hiện tại về hiệu quả bảo vệ của các vắc xin đậu mùa phổ biến/đậu mùa khỉ mới hơn trong việc phòng ngừa bệnh đậu mùa khỉ trong thực hành lâmsàng và trong cộng đồng còn rất hạn chế. Nghiên cứu việc sử dụng vắc xin phòng ngừa bệnh đậu mùa khỉ cho dù được sử dụng ở đâu sẽ cho phép có thông tin bổ sung nhanh về hiệu quảbảo vệ của các loại vắc xin này trong các bối cảnh khác nhau.


Từ năm 1970, các ca bệnh bệnh đậu mùa khỉ ở người đã được báo cáo tại 11 quốc gia Châu Phi – Benin, Cameroon, Cộng hòa Trung phi, Cộng hòa Dân chủ Công Gô, Gabon, Bờ biển Ngà (Côte d’Ivoire), Liberia, Nigeria, Cộng hòa Công Gô, Sierra Leone, và Nam Sudan.

Thỉnh thoảng xảy ra ca bệnh ở các nước không có bệnh lưu hành. Các ca bệnh này thông thường được báo cáo ở những người đã di chuyển đến các nước có lưu hành bệnh. Một ổ bùng phát dịch xảy ra do tiếp xúc với động vật đã bị nhiễm bệnh từ động vật có vú nhỏ khác được nhập khẩu.

Trong tháng 5 năm 2022, nhiều ca bệnh đậu mùa khỉ được ghi nhận ở một số nước không có bệnh lưu hành. Điều này không phải là điển hình của các xu hướng trước đây của bệnh đậu mùa khỉ. WHO hiện đang làm việc với tất cả các nước bị ảnh hưởng để tăng cường giám sát và cung cấp hướng dẫn về việc làm thế nào để ngăn chặn sự lây lan của bệnh và cách chăm sóc những người bị nhiễm bệnh.


Bất cứ ai tiếp xúc gần với người mắc bệnh đậu mùa khỉ đều có nguy cơ bị nhiễm bệnh.

Nếu không được điều trị, HIV có thể làm suy yếu hệ miễn dịch của bạn. Bằng chứng cho thấy bị suy giảm miễn dịch có thể làm tăng nguy cơ bị nhiễm bệnh nếu bạn bị phơi nhiễm, và mắc bệnh nặng hoặc tử vong do bệnhđậu mùa khỉ. Tuy nhiên, cần có thêm số liệu để hiểu vấn đề này một cách đầy đủ.

Người bị suy giảm miễn dịch có thể có nguy cơ mắc bệnh nặng hơn. Người sống chung với HIV và biết tình trạng của mình và được tiếp cận và điều trị hợp lý có thể đạt ngưỡng ức chế vi rút.Điều này có nghĩa là hệ miễn dịch của họ ít bị tổn thương trước tình trạng nhiễm bệnh khác so với khi không được điều trị. Có nhiều ca bệnh trong đợt bùng phát dịch này đangsống chung với HIV nhưng chỉ có một vài ca nặng có lẽ bởi vì tình trạng nhiễm HIV của họ được kiểm soát tốt. Các nghiên cứu đang được tiến hành để hiểu rõ hơn về các câuhỏi này.

Người có nhiều bạn tình, bao gồm cả người đang sống chung HIV, được khuyến khích áp dụng các biện pháp phòng bệnh để giảm nguy cơ phơi nhiễm bệnh đậu mùa khỉ bằng cáchtránh tiếp xúc với bất kỳ ai có triệu chứng bệnh. Giảm số bạn tình có thể giảm nguy cơ.


Bệnh đậu mùa khỉ bùng phát ở nhiều quốc gia và hiện đang lưu hành ở các quốc gia trước đây chưa từng thấy xuất hiện vi rút này: châu Âu, châu Mĩ, châu Phi, khu vực Tây
Thái Bình Dương và các quốc gia vùng đông Địa Trung hải. Theo báo cáo trong năm 2022, đã xuất hiện nhiều ca bệnh hơn thường thấy ở các nước châu Phi trước đây từng lưuhành bệnh như Nigeria, Cộng hòa Dân chủ Công-gô, và Cộng hòa Trung Mĩ. WHO đang phối hợp với các quốc gia bị ảnh hưởng nhằm tăng cường giám sát và đưa ra hướng dẫn về việc ngănchặn bệnh dịch lây lan và cách chăm sóc cho người bệnh.

Bệnh đậu mùa khỉ đã được báo cáo ở một số quốc gia châu Phi vài năm trước đợt bùng phát dịch này.Các quốc gia này bao gồm: Cameroon, Cộng hòa Trung phi, Cộng hòa Công-gô, Bờ Biển Ngà, Cộng hòa Dân chủ Congo, Gabon, Liberia, Nigeria, và Sierra Leone. Một số các quốc gia nàychỉ ghi nhận một vài ca bệnh trong khi đó một số nước khác đã xuất hiện bệnh dịch bùng phát kéo dài hoặc tái bùng phát. Thỉnh thoảng xuất hiện các ca bệnh ở các nước khácvà có liên quan tới việc đi lại từ Nigeria. Dịch hiện tại gây ảnh hưởng tới nhiều quốc gia cùng lúc không giống các vụ dịch bùng phát trước đây.


Nốt ban của bệnh đậu mùa khỉ có thể giống các bệnh thông thường khác ở trẻ em như bệnh thủy đậu và các bệnh do vi rút gây ra. Nếu con bạn có các triệu chứng nghingờ bệnh đậu mùa khỉ, cần chủ động liên hệ cơ sở y tế để được tư vấn kịp thời. Nhân viên y tế sẽ hỗ trợ làm xét nghiệm và cung cấp chăm sóc cần thiết khác.

Trẻ em có thể cónguy cơ mắc bệnh đậu mùa khỉ nặng hơn so với người lớn. Trẻ cần được theo dõi chặt chẽ cho tới khi khỏi hẳn để chắc chắn trong trường hợp cần chăm sóc thêm. Nhân viên y tế phụ trách theo dõi trẻ sẽtư vấn xem trẻ có cần được chăm sóc và điều trị tại cơ sở y tế hay không. Trong trường hợp này, cha mẹ hoặc người chăm sóc trẻ khỏe mạnh và có nguy cơ thấp mắc bệnh đậu mùa khỉ sẽ được phépcách li cùng trẻ.


Nhiều nước nơi bệnh đậu mùa khỉ không thường xuất hiện đã có các trường hợp mắc bệnh được báo cáo trong năm 2022. Trong đợt bùng phát dịch này, chúng tôi nhận thấy phầnlớn (không phải tất cả) các ca bệnh là nam giới quan hệ tình dục đồng giới đã quan hệ tình dục gần đây với một bạn tình mới hoặc nhiều bạn tình. Trong nhiều trường hợp, các ca bệnhnày có ít triệu chứng hơn so với ghi nhận trước đây. Để có thông tin mới nhất về số ca mắc và số mắc theo quốc gia, xin truy cập tại đây.

Tính tới ngày 11 tháng 7 năm 2022, chưa có mối liên hệ giữa động vật nhiễm bệnh và chưa thấy mối liên quan rõ ràng giữa phần lớn các ca báo cáo cá nhân vàđi lại từ các nước bị ảnh hưởng trước đây ở châu Phi. Việc đi lại gần đây từ các khu vực khác của thế giới được báo cáo là phổ biến trong đợt bùng phát dịch này.

Chúng tôi hiểu rằng dịch bệnh bùng phát gây lo ngại cho nhiều người, đặc biệt ở những người có người thân hoặc cộng đồng bị ảnh hưởng. Điều quan trọng nhất hiện nay là nâng cao nhận thức về bệnhđậu mùa khỉ cho những người có nguy cơ cao và hướng dẫn họ cách hạn chế lây lan bệnh. Một điều quan trọng nữa là nhân viên y tế có khả năng nhận biết, chẩn đoán và chăm sóccho người bệnh.

Tuyệt đối không kỳ thị người bị ảnh hưởng do dịch bệnh bởi vì ai cũng có thể bị nhiễm bệnh đậu mùa khỉ, kỳ thị có thể làm hỏng mọi nỗ lực kiểm soát dịch bệnh. WHO hiện đang phối hợp với các nước thànhviên để nâng cao hệ thống và công cụ giám sát, chủ động và ứng phó với bệnh dịch bùng phát ở các nước bị ảnh hưởng.

Hiện các nghiên cứu đangđược triển khai ở các nước bị ảnh hưởng nhằm xác định chính xác con đường lây truyền của bệnh đậu mùa khỉ. Chăm sóc y tế được cung cấp cho những đối tượng bị ảnh hưởng đồng thời các can thiệp y tếcông cộng được hình thành để hạn chế sự lây lan của bệnh.


Cần nghiên cứu thêm để hiểu rõ hơn về nguy cơ mắc bệnh đậu mùa khỉ trong quá trình mang thai, và cách thức vi rút lây nhiễm sang thai nhi hoặc trẻ sơ sinh trong và sau sinh hoặctrong giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ. Thông tin hiện có cho thấy việc để nhiễm bệnh đậu mùa khỉ trong thai kỳ có thể gây nguy hiểm cho thai nhi.

Nếu bạn đang mang thai, cần tránh tiếp xúc gần với bất kỳ ai mắc bệnh đậu mùa khỉ. Bất cứ ai tiếp xúc gần với người bệnh đều có thể bị nhiễm bệnh cho dù họ là ai.

Nếu bạn thấy mình đãbị phơi nhiễm hoặc đang có các triệu chứng nghi ngờ bệnh đậu mùa khỉ, cần chủ động liên lạc cơ sở y tế gần nhất. Cơ sở y tế sẽ hỗ trợ bạn xét nghiệm và cung cấp chăm sóc cần thiết.


Hiểu biết của chúng ta về khả năng miễn dịch sau nhiễm bệnh đậu mùa khỉ kéo dài bao lâu vẫn còn hạn chế. Chúng ta chưa hiểu rõ việc nhiễm bệnh đậu mùa khỉ trước đây có tạo ra miễndịch với bệnh này trong tương lai hay không, và nếu có thì miễn dịch đó kéo dài trong bao lâu. Ngay cả khi bạn đã bị bệnh đậu mùa khỉ trước đây, bạn vẫn cần thực hiệnmọi biện pháp phòng bệnh để tránh bị tái nhiễm bệnh.

Nếu bạn đã bị mắc bệnh đậu mùa khỉ trước đây, và có ai đó trong gia đình hiện mắc bệnh này, bạncó thể bảo vệ những người khác bằng cách hãy là người chăm sóc cho người bệnh bởi vì có nhiều khả năng là bạn đã có miễn dịch hơn so với những người khác. Tuy nhiên,bạn vẫn cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh để tránh bị nhiễm bệnh.


Bệnh đậu mùa khỉ không lây như một số bệnh truyền nhiễm khác bởi vì bệnh này phải có tiếp xúc gần với người mắc bệnh đậu mùa khỉ (ví dụ tiếp xúc mặt với mặt, da với da, miệng vớida, hay miệng với miệng) trong môi trường nhiễm bệnh hoặc với với động vật bị nhiễm bệnh. Chúng ta có cơ hội hành động để kiểm soát dịch bệnh bùng phát bằng cách phối hợp chặt chẽ với cộng đồngvà các nhóm có nguy cơ cao nhằm ngăn chặn bệnh lây truyền. Điều quan trọng là giờ đây chúng ta cần phối hợp để ngăn chặn sự lây lan của bệnh, biết được các nguy cơ và hànhđộng để giảm thiểu nguy cơ.

WHO đặt ưu tiên cao trong việc ứng phó với dịch bùng phát nhằm tránh bệnh lây lan rộng hơn. Ưu tiên của WHO là tìm hiểu thêm về cách thứclây truyền của vi rút qua đợt bùng phát này và bảo vệ cho nhiều người khỏi bị mắc bệnh. Nâng cao nhận thức về tình hình mới này sẽ giúp ngăn chặn bệnh dịch lây lan rộng.


Chúng tôi đã thấy thông tin kỳ thị một số nhóm người xung quanh dịch bệnh đậu mùa khỉ bùng phát lần này. Chúng tôi muốn nói rõ rằng, điều đó là không đúng. Trước hết, bất cứ ai tiếp xúc gần bằng bất cứ hình thức nào với người bị bệnh đậu mùa khỉ thì đều có nguy cơ mắc bệnh cho dù họ là ai, họ làm gì, quan hệ tình dục với ai hay vì yếu tố nào khác. Thứ hai, kỳ thị người khác vì lý do ốm đau hay bệnh tật là điều không thể chấp nhận được. Sự kỳ thị không những làm cho mọi thứ trở nên tồi tệ hơn mà còn cản trở nỗ lực chấm dứt bệnh dịch sớm. Chúng tôi cần mọi người đồng lòng hỗ trợ bất cứ ai bị mắc bệnh hoặc ai đó đang chăm sóc người ốm. Chúng ta biết cách ngăn chặn bệnh này và cũng biết cách bảo vệ chúng ta và những người khác. Sự kỳ thị và đối xử phân biệt không bao giờ được chấp nhận, và càng không thể chấp nhận trong bối cảnh dịch bệnh. Chúng ta phải đồng lòng.


Đây là câu hỏi mà các chuyên gia y tế đang cố gắng giải đáp. Vào thời điểm hiện tại, chúng ta chưa biết liệu mắc COVID-19 hay hậu COVID-19 có khiến bạn dễ mắc bệnh đậu mùa khỉ haykhông. Cần tiến hành nhiều nghiên cứu hơn trên các bệnh nhân hiện nhiễm hoặc đã từng nhiễm vi rút gây bệnh COVID-19 hay có các biến chứng hậu COVID-19 và giờ đâybị nhiễm bệnh đậu mùa khỉ.

Nếu bạn đang bị nhiễm COVID-19, hãy làm theo Hướng dẫn của WHO. Tránh tiếp xúcvới những người khác để phòng lây truyền vi rút, và chú ý theo dõi các triệu chứng để được chăm sóc và điều trị kịp thời, đúng cách. Nếu bạn thấy mình cótriệu chứng hậu COVID-19, cần chủ động liên hệ nhân viên y tế để được hỗ trợ cần thiết.


Bạn có thể hỗ trợ các dịch vụ y tế địa phương bằng cách giữ cho cơ thể khỏe mạnh, bao gồm thực hành quan hệ tình dục an toàn. Nếu có các dịch vụ trực tuyến, qua video hay qua điện thoại vàphù hợp với các yêu cầu hay triệu chứng của bạn, hãy sử dụng các dịch vụ này để giảm áp lực cho các dịch vụ trực tiếp tại cơ sở y tế.Thực hiện các biện pháp bảo vệ mìnhvà người khác trước bệnh đậu mùa khỉ sẽ giúp giảm số ca mắc, chấm dứt bùng phát dịch và do đó sẽ giảm gánh nặng lên hệ thống y tế.

Nếu bạn có các triệu chứng nghi ngờ bệnh đậu mùa khỉ, hãy liên hệ cơ sở y tế để được tư vấn, xét nghiệm và chăm sóc ngay cả khi nhân viên y tế bận rộn. Do bệnh đậu mùa khỉ lâyqua tiếp xúc gần, cần cẩn thận tránh lây vi rút sang nhân viên y tế – cần chủ động liên hệ qua điện thoại trước khi bạn tới cơ sở y tế để thông báo rằng bạn có các triệuchứng nghi ngờ của bệnh đậu mùa khỉ, hãy đeo khẩu trang và che da của mình bằng vải khi tới cơ sở y tế.


Nếu bạn đã khẳng định hoặc nghi ngờ mắc bệnh đậu mùa khỉ và hiện đang nuôi con bằng sữa mẹ, cần chủ động liên lạc với cơ sở y tế để được tư vấn. Cơ sở y tế sẽ đánh giá nguy cơ lây truyền bệnh đậu mùa khỉ cũng như nguy cơ của việc tạm ngừng cho con bú sữa mẹ. Trường hợp bạn vẫn tiếp tục cho con bú sữa mẹ và tiếp xúc gần, nhân viên y tế sẽ tư vấn cho bạn cách giảm nguy cơ bằng các biện pháp phòng bệnh như che vùng cơ thể có tổn thương và đeo khẩu trang để giảm lây truyền vi rút. Cần cân nhắc hài hòa giữa nguy cơ mắc bệnh với sang chấn tâm lý ở người mẹ khi phải tạm ngưng cho con bú sữa mẹ và tiếp xúc gần giữa cha mẹ và con. Vẫn chưa biết rõ liệu vi rút gây bệnh đậu mùa khỉ có lây truyền từ mẹ sang con qua đường bú sữa mẹ hay không. Đây là lĩnh vực cần nghiên cứu thêm.

Bệnh đậu mùa khỉ đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tổ chức họp khẩn và đưa ra những cảnh báo về căn bệnh này đang bùng phát. Hiện bệnh đã xuất hiện tại 12 quốc gia trên thế giới như Anh, Tây Ban Nha, Bỉ, Ý, Pháp, Đức, Bồ Đào Nha, Thụy Điển, Mỹ, Canada, Australia và có nguy cơ lan sang nhiều nước khác.

*

Bệnh đậu mùa khỉ là gì, nghiêm trọng như thế nào, có lây lan qua đường hô hấp như đại dịch Covid-19 hay không và hậu quả khi mắc bệnh đậu mùa khỉ ra sao là những vấn đề đang được nhiều người quan tâm và lo lắng trong những ngày gần đây. Bài viết sau đây sẽ tổng hợp, cung cấp những thông tin cơ bản nhất liên quan đến bệnh đậu mùa khỉ – căn bệnh nguy hiểm đang bùng phát.


Mục lục

Các triệu chứng của bệnh đậu mùa khỉ
Chẩn đoán bệnh đậu mùa khỉ

Đậu mùa khỉ là gì?

Đậu mùa khỉ là một căn bệnh hiếm gặp, do virus có “họ hàng” với bệnh đậu mùa phổ biến gây ra. Người mắc bệnh thường có các triệu chứng như phát ban, sốt, đau đầu,… 

Y văn ghi nhận các ca bệnh đậu mùa khỉ lây nhiễm trực tiếp qua tiếp xúc với người nhiễm (tiếp xúc với chăn ga gối trải giường, quần áo, khăn mặt, dịch tiết, giọt bắn đường hô hấp,…). Y văn chưa xác nhận việc bệnh đậu mùa khỉ có lây qua đường tình dục hay không. Tuy vậy, thông tin từ WHO ghi nhận bệnh có xuất hiện ở một số nam giới có quan hệ tình dục đồng tính. Trẻ em, người trưởng thành cũng là đối tượng có thể mắc bệnh.

Hầu hết những người nhiễm bệnh đều hồi phục sau vài tuần, tỷ lệ tử vong không cao. Tuy vậy, các yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh diễn tiến nặng, khả năng tử vong cao bao gồm: người mắc bệnh có tiếp xúc lâu dài với virus, trẻ em, người có hệ miễn dịch kém,….

Các nhà khoa học cho biết, căn bệnh này khó lây lan hơn so với dịch Covid-19. Tuy nhiên, bệnh đậu mùa khỉ vẫn có thể trở thành mối đe dọa sức khỏe toàn cầu nếu không có vaccine phòng ngừa kịp thời.

Nguyên nhân gây bệnh đậu mùa khỉ

Virus gây nên căn bệnh đậu mùa khỉ là gì? Theo các tài liệu, chủng virus này thuộc chi Orthopoxvirus trong họ virus Poxviridae, lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1958. Do virus gây bệnh được phát hiện ở hai ổ dịch giống với căn bệnh đậu mùa xảy ra ở khỉ trong phòng nghiên cứu nên căn bệnh này cũng được gọi là bệnh đậu mùa khỉ. (1)

Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại thì khỉ không phải là tác nhân dẫn đến bùng phát dịch bệnh này. Theo WHO, nhiều khả năng loài gặm nhấm chính là nguồn lây lớn nhất nhưng vẫn chưa thể xác định chính xác. 

Bệnh đậu mùa khỉ do virus thuộc chi Orthopoxvirus gây ra

Các triệu chứng của bệnh đậu mùa khỉ

Thời gian ủ bệnh

Nếu một người không may mắc bệnh đậu mùa khỉ thì thời gian ủ bệnh và phát hiện triệu chứng là bao lâu? Câu trả lời là, thông thường sau khi nhiễm virus gây nên bệnh đậu mùa khỉ thì thời gian ủ bệnh có thể từ 5 đến 21 ngày, tức là sau thời gian đó các triệu chứng đầu tiên của bệnh mới bắt đầu xuất hiện. Một số trường hợp, thời gian ủ bệnh kéo dài trong khoảng từ 7 đến 14 ngày. (2)

Triệu chứng bệnh đậu mùa khỉ

Các triệu chứng xuất hiện đầu tiên khi một người mắc bệnh đậu mùa khỉ bao gồm:

Sốt (thường là triệu chứng bệnh đầu tiên) Đau mỏi lưng và các cơ Ớn lạnh Mệt mỏi uể oải Nổi hạch

Sau khi có biểu hiện sốt, người bị bệnh đậu mùa khỉ có thể bị phát ban sau đó từ 1 đến 3 ngày. Các dấu phát ban có thể xuất hiện ở:

Trên khắp gương mặt (95% bệnh nhân mắc bệnh đậu mùa khỉ đều phát ban trên mặt) Lòng bàn tay, bàn chân (tỷ lệ phát ban ở lòng bàn tay, bàn chân cũng tương đối cao, lên đến khoảng 75%) Miệng Mắt (bao gồm cả giác mạc và kết mạc) Cơ quan sinh dục Đậu mùa khỉ là gì? Các nốt phát ban trên cơ thể người bệnh đậu mùa khỉ thường xuất hiện nhiều ở đâu? Các nốt phan ban ban đầu chỉ hơi sần trên bề mặt da và sau đó phát triển nghiêm trọng hơn, trở thành mụn nước, sưng to rồi dần chuyển sang mụn mủ rồi mới khô lại, đóng vảy và xẹp xuống. Thông thường, các triệu chứng bệnh đậu mùa khỉ sẽ kéo dài từ 2 đến 4 tuần rồi tự khỏi, người bệnh không cần thực hiện các biện pháp điều trị đặc biệt.

Đậu mùa khỉ lây qua đường nào?

Bệnh đậu mùa khỉ có thể lây trực tiếp khi tiếp xúc với máu, chất lỏng trong cơ thể, giọt bắn đường hô hấp, vết thương trên da hoặc niêm mạc của người bệnh (hoặc của động vật mắc bệnh). 

Ngoài ra, ăn thịt động vật bị nhiễm bệnh, tiếp xúc với các vật dụng của người bệnh (chăn ga gối nệm, khăn mặt, quần áo,…) hoặc tiếp xúc với các tổn thương da của người bệnh cũng có thể khiến một người bị nhiễm bệnh đậu mùa khỉ. Vì thế, nếu sống chung với người đang mắc bệnh đậu mùa khỉ thì khả năng nhiễm bệnh thường khá cao. (3)

Ngoài ra, căn bệnh này cũng có thể lây từ mẹ sang thai nhi và dẫn đến bệnh đậu mùa khỉ bẩm sinh. Trẻ sơ sinh tiếp xúc gần với mẹ trong quá trình sinh nở và sau khi sinh cũng có nguy cơ nhiễm bệnh cao nếu mẹ đang mắc bệnh.

Tuy tiếp xúc gần với người bệnh được xem như một yếu tố nguy cơ làm lây lan bệnh đậu mùa khỉ nhưng các chuyên gia cho rằng, vẫn chưa thể kết luận được việc căn bệnh này có lây truyền qua đường tình dục hay không. Cần thêm các nghiên cứu khác để xác định vấn đề này.

Tiếp xúc với vết thương trên da người bệnh có thể làm lây nhiễm bệnh đậu mùa khỉ

Chẩn đoán bệnh đậu mùa khỉ

Mặc dù bệnh đậu mùa khỉ đang có xu hướng bùng phát khiến nhiều người lo lắng việc chẩn đoán bệnh, tuy nhiên, trên thực tế, không phải trường hợp nào cũng cần kiểm tra, tầm soát bệnh. Chỉ nên thực hiện tầm soát bệnh đậu mùa khỉ nếu như:

Đang sống chung, làm việc chung với người bị bệnh đậu mùa khỉ hoặc nghi ngờ mắc bệnh. Vừa đi du lịch đến một đất nước/khu vực đang xuất hiện các ca bệnh đậu mùa khỉ. Bị cắn hoặc cào từ động vật bị nhiễm bệnh/nghi ngờ nhiễm bệnh đậu mùa khỉ. Ăn các loài động vật không rõ nguồn gốc, có nguy cơ nhiễm bệnh. Sống ở các khu vực rừng nhiệt đới, có các loài vật nhiễm bệnh đậu mùa khỉ sinh sống.

Để thực hiện chẩn đoán bệnh đậu mùa khỉ, các bác sĩ sẽ thực hiện quy trình: (4)

Tìm hiểu tiền sử bệnh

Các bác sĩ sẽ hỏi bạn về tiền sử bệnh xem đã tiếp xúc với người mắc bệnh hay chưa, từng mắc bệnh chưa hay có vừa đi qua các khu vực đang xuất hiện ca bệnh hay không,… Từ đó, sẽ xác định khả năng nhiễm bệnh đậu mùa khỉ của bạn.

Xét nghiệm

Ở bước tiếp theo, bác sĩ có thể chỉ định bạn thực hiện xét nghiệm PCR mẫu chất lỏng hoặc các vết thương trên da, từ đó phát hiện virus gây bệnh đậu mùa khỉ trong cơ thể.

Sinh thiết

Cuối cùng, nếu nghi ngờ nhiễm bệnh, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh thực hiện sinh thiết để xác định chính xác việc có nhiễm bệnh hay không. 

Trong quá trình chẩn đoán, tầm soát bệnh thường sẽ không thực hiện xét nghiệm máu. Lý do là virus gây nên bệnh đậu mùa khỉ thường chỉ lưu lại trong máu một thời gian ngắn, khó phát hiện và chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh.

Đậu mùa khỉ có nguy hiểm không, có gây tử vong không?

Đến đây, có lẽ câu trả lời cho câu hỏi đậu mùa khỉ là gì phần nào đã rõ. Vậy người mắc bệnh đậu mùa khỉ có nguy hiểm không, có thể gặp các biến chứng gì. Theo các tài liệu, các biến chứng thường gặp của bệnh này như sau:

Nhiễm trùng máu Viêm mô não Viêm phế quản phổi Nhiễm trùng giác mạc, mất thị lực Các vết thương trên da trở nên nghiêm trọng hơn khiến da bong ra thành từng mảng lớn.

Trước đây, tỷ lệ tử vong do bệnh đậu mùa khỉ dao động trong khoảng 11% so với số người mắc bệnh (trẻ em có tỷ lệ tử vong cao hơn). Trong thời gian gần đây, tỷ lệ tử vong dao động trong khoảng 3-6%. 

Có thể nói, bệnh đậu mùa khỉ tuy khó lây lan giữa người với người hơn so với Covid-19 và các triệu chứng của bệnh cũng không quá nghiêm trọng nhưng đây vẫn là một căn bệnh nguy hiểm, cần có những biện pháp phòng ngừa phù hợp. 

Người bị bệnh đậu mùa khỉ có nguy cơ bị nhiễm trùng máu dẫn đến tử vong

Điều trị bệnh đậu mùa khỉ

Tính đến thời điểm hiện tại, chưa có phương pháp hay thuốc đặc trị cho bệnh đậu mùa khỉ. Tuy nhiên, người bệnh không nên quá lo lắng bởi bệnh có thể thuyên giảm và tự khỏi mà không cần điều trị. 

Một số loại thuốc được cho là có thể điều trị đậu mùa khỉ có thể kể đến như: Thuốc kháng vi rút cidofovir, thuốc kháng vi rút mới tecovirimat, thuốc nghiên cứu brincidofovir (CMX001),… – Vốn là các loại thuốc có hoạt tính chống lại virus đậu mùa trên khỉ. Tuy nhiên, hiện chưa có loại thuốc nào được nghiên cứu hoặc sử dụng trong các vùng dịch để điều trị bệnh đậu khỉ.

Xem thêm: Ăn Trộm Quần Lót Phụ Nữ - Bác Sĩ Nói Gì Về 'Thú Đau Thương'

Đặc biệt, ở người bệnh từng tiêm vaccine ngừa bệnh đậu mùa thì vẫn có nguy cơ mắc bệnh đậu mùa khỉ. Tuy vậy, các triệu chứng bệnh thường nhẹ hơn, không diễn tiến nặng và ít nguy cơ để lại biến chứng, không cần can thiệp.

Phòng ngừa bệnh đậu mùa khỉ

Dù chưa ghi nhận các ca bệnh đậu mùa khỉ tại Việt Nam nhưng việc phòng ngừa bệnh vẫn nên được chú trọng. Một số biện pháp có thể áp dụng để hạn chế nguy cơ nhiễm bệnh bao gồm: (5)