Tôi có cảm tưởng ở Việt Nam ngày nay ngành nghề nào cũng muốn được … mang ơn. Từ quân đội, công an, đến y tá bác sĩ và chiêu đãi viên hàng không, ai cũng ca thán khổ cực và như ngầm muốn được công chúng ghi ơn. Dường như họ thấy ngành nghề họ là quan trọng hơn ngành nghề khác. Nhưng trong thực tế chẳng ai trong chúng ta là quan trọng cả. Chúng ta làm việc trước hết là vì lợi ích của chúng ta.

Bạn đang xem: Con người không quan trọng

Nỗi khổ nghề nghiệp

Sáng nay ngồi uống cà phê tán gẫu với một người mà tiếng Anh gọi là ‘Ranger’ và nghiệm ra nhiều điều hay. Ranger không phải là cảnh sát, nhưng là người đi tuần tra để bảo đảm trật tự đô thị, kể cả xe đậu đúng chỗ và đúng qui định. Họ có một việc là mỗi ngày họ đi tuần tra những khu phố, xem có xe nào đậu quá giờ hay đậu sai chỗ, và họ … ra giấy phạt. Họ bị đa số công chúng ghét lắm. Tôi tưởng công việc đó khá nhàn hạ, được đi đây đó, được hàng quán cho cà phê uống, mà còn giữ gìn trật tự cho phố xá.

Nhưng tôi sai, công việc ranger đó cũng khổ cực lắm. Họ có ‘quota’, tức cấp trên ra chỉ thị mỗi tuần phải phạt được bao nhiêu tiền về cho hội đồng thành phố. Do đó, họ phải làm việc chăm chỉ, mà cái việc đó thì lại bị công chúng ghét. Mà, cũng không dễ phạt người ta, vì tài xế có nhiều cách né tránh họ. Ngay cả khi phạt, tài xế có thể ra toà để khiếu nại, mà toà thì thường nghiêng về người bị phạt hơn là người đi phạt. Thành ra, cho dù trong tuần làm đủ quota, nhưng thu nhập thì chưa chắc đủ, và nếu chưa đủ thì bị giáng chức như chơi. Hoá ra, cái công việc đơn giản đó cũng không hề đơn giản, và người trong cuộc có nhiều nỗi khổ. Nhưng họ không than vãn, vì họ nói đó là lựa chọn của họ.

Cũng sáng nay, tôi nhận email của một anh bạn ở Nam Úc nói rằng chắc lab của anh sẽ đóng cửa năm tới. Lí do là năm nay dự án nghiên cứu của anh ấy không được NHMRC cấp tiền (NHMRC là cơ quan tài trợ khoa học cấp quốc gia của Úc). Có ai ngoài cuộc nghĩ rằng một giáo sư tài ba lừng danh và quyền uy như vậy mà đứng trước nguy cơ mất việc hay phải nghỉ hưu sớm.

Đó là một tin sốc. Một nguồn tin không chánh thức cho biết rằng năm nay, cứ 100 dự án nghiên cứu thì chỉ có 9-10 dự án được tài trợ (mấy năm trước tỉ lệ tài trợ là 12-15%). Do đó, anh ấy không phải là nạn nhân duy nhứt. Tuy nhiên, nói vậy thì quá dễ. Vấn đề ở đây là khi lab bị đóng cửa thì nhân viên sẽ bị nghỉ việc, và anh ấy sẽ làm gì đây. Tương lai rất bấp bênh.

Tôi nghiệm ra rằng chức vụ hay nhiệm vụ càng cao thì nỗi khổ càng lớn.

Nhưng có cần phải ca thán không? Tôi nghĩ không. Ngày xưa, tôi từng làm trong nhà bếp, làm phụ tá trong lab, làm đủ thứ nghề, và có đủ thứ tủi nhục. Nhưng tôi không trách ai và nhứt định không ca thán. Cụ Nguyễn Du đã nói: “Đã mang lấy nghiệp vào thân / cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa.” Ai cũng khổ. Nỗi khổ của mình chắc gì bằng nỗi khổ của người khác.

Chúng ta không quan trọng

Vài năm trước tôi mắc bệnh, và người phát hiện bệnh chẳng ai khác hơn là sếp tôi. Sau này tôi hay nói rằng nhờ ông mà tôi còn sống đến nay. Nhưng sếp tôi khoát tay nói (dịch sang tiếng Việt nôm na) là “Mày thật sự nghĩ vậy à? Không. Không có tao thì có người khác giúp mày. Tao chẳng có gì quan trọng đâu.” Câu đó làm tôi suy nghĩ hoài.

Càng trải nghiệm cuộc đời trong và ngoài khoa học tôi càng thấm câu đó: chúng ta và đóng góp của chúng ta không có gì quan trọng đâu.

Tất cả chúng ta được sanh ra và tồn tại trong thế giới này chỉ để phụng sự. Những gì chúng ta phụng sự cho thế giới này rất ư là nhỏ nhoi. Nó không quan trọng như chúng ta nghĩ hay tưởng. Những thi đua, giải thưởng, những “highly cited researchers” hay “most-cited researchers”, hay chức danh sư sĩ, những xưng tụng “anh hùng” này nọ, hay tương tự nó chỉ có nghĩa nhỏ nhoi trong một lãnh vực nhỏ nhoi. Nhưng những thứ đó dễ làm cho người ta ảo tưởng rằng mình là người quan trọng, hay đóng góp của mình quan trọng. Tôi nghĩ đó đúng là ảo tưởng.

Thế giới này quá rộng lớn (và càng ngày càng lớn hơn), tuyệt đại đa số chúng ta không có vai trò gì quá quan trọng đối với người khác.

Nếu một mai chúng ta mất đi thì người khác vẫn sống thôi. Không có chúng ta, thì có người khác (y như sếp tôi nói). Nếu không có chiêu đãi viên hàng không thì chúng ta vẫn có thể bay. Nếu không có bác sĩ hay y tá thì chúng ta vẫn sống, có khi sống lâu hơn. Nếu không có giới khoa học thì chúng ta vẫn tồn tại, dù có thể khó khăn một chút (nhưng sự có mặt của họ có khi đem lại phiền phức cho chúng ta). Nếu không có chánh trị gia và chánh phủ thì đất nước và dân tộc vẫn tồn tại (mà có họ lại có khi đem lại nhiều phiền toái). Thành ra, không nên tự xem mình quá quan trọng, càng không nên xem mình quan trọng hơn người khác.

Nhưng vì tâm lí xem mình là quan trọng nên có nhiều người ở VN thích/muốn được công chúng mang ơn họ. Suy nghĩ này bắt đầu từ câu nói cửa miệng “ơn đảng và nhà nước”. Thành ra, chiêu đãi viên thì nghĩ rằng họ phải hi sinh việc gia đình để phục vụ hành khách trong những chuyến bay dài. Y tá và bác sĩ thì nghĩ rằng họ là người cứu giúp chúng ta sống sót. Giới khoa học thì nói nhờ họ mà chúng ta có thuốc điều trị. Thậm chí cảnh sát công an cũng nghĩ rằng chúng ta phải mang ơn họ. Nếu tôi là họ tôi sẽ hỏi đây là bổn phận và công việc mà xã hội giao phó hay là ban ơn?

Theo lí thuyết “Invisible Hand” của Adam Smith thì tất cả chúng ta làm việc là vì lợi ích của … chúng ta. Chúng ta lao động trước hết là có thu nhập nhằm bảo đảm cuộc sống và tồn tại, và qua đó mà đóng góp cho xã hội. (“Every individual necessarily labors to render the annual revenue of the society as great as he can … He intends only his own security, and he is in this, as in many other cases, led by an invisible hand to promote an end which was no part of his intention … By pursuing his own interests, he frequently promotes that of the society more effectually than when he really intends to promote it.”)

Mấy tuần nay tôi đọc cuốn sách về Richard Feynman và thích lắm, nên hay trích những câu nói mang tính ‘wisdom’ của ông. Một trong những câu đó là “The first principle is that you must not fool yourself — and you are the easiest person to fool.” Có lẽ dịch sang tiếng Việt là “Nguyên tắc đầu tiên là bạn không được tự huyễn hoặc mình — và bạn là người dễ huyễn hoặc nhứt.” Câu này rất đúng.

Ai cũng có nỗi khổ riêng. Đừng hỏi “có biết chúng tôi là ai” mà hãy hỏi “chúng ta đã phụng sự gì cho chính chúng ta và cho đời”. Và, cũng đừng tự huyễn hoặc rằng phụng sự của mình là quan trọng, vì trong thế giới rộng lớn này chúng ta không quan trọng.

*

Thi sĩ người Ấn Độ Chinmoy Kumar Ghose có một câu rất hay như sau: “Judge nothing, you will be happy. Forgive everything, you will be happier. Love everything, you will be happiest”. (Không phán xét bất cứ điều gì, bạn sẽ hạnh phúc. Tha thứ mọi thứ, bạn sẽ hạnh phúc hơn. Yêu mọi thứ, bạn sẽ hạnh phúc nhứt). Điều quan trọng nhứt là yêu cái việc mình đang làm trong hiện tại.

Chúng ta dành phần lớn cuộc sống để chờ đợi: chờ đợi một điều gì đó xảy ra, chờ đợi một chuyện gì đó kết thúc, chờ đợi một cái gì đó để bắt đầu. Nhưng tại sao chúng ta lại phải tốn thời gian chờ đợi? Đã đến lúc đối diện với sự thật phũ phàng của cuộc sống và thay đổi bản thân. Với bài chia sẻ này,hueni.edu.vn hi vọng sẽ giúp bạn đối diện những sự thật phũ phàng của cuộc sống để trở nên mạnh mẽ hơn; từ đó dành thời gian quý báu của mình để vươn lên một tầm cao mới – điều mà bạn từng nghĩ mình không thể.

1. Không có ai bận rộn tới mức không thể trả lời tin nhắn của bạn

Không có cô nàng hay anh chàng nào quá bận rộn đến nỗi không thể trả lời tin nhắn của bạn. Không một nhà tuyển dụng nào không có thời gian để liên lạc với bạn. Hãy nhớ rằng, mọi người chỉ dành thời gian cho những việc họ thấy quan trọng.

Nếu bạn không nhận được hồi âm từ một người nào đó, có nghĩa là họ đã cố tình không trả lời bạn. Vì vậy, càng sớm rời xa họ, bạn sẽ càng có cơ hội gặp được người thực sự tôn trọng mình.

2. Mọi người đều đặt lợi ích của bản thân lên đầu tiên

*

Cho dù mọi người có đáng yêu, tốt bụng và quan tâm đến người khác như thế nào thì họ vẫn sẽ đặt lợi ích cá nhân của mình lên đầu tiên. Trong công việc, thậm chí, những vị sếp tâm lý nhất cũng không thể tự nhận ra được việc họ đã vô tình giao quá nhiều công việc nếu bạn không lên tiếng.

Hầu hết, mọi người thường yêu cầu nhiều hơn những thứ bạn có thể đáp ứng. Vì vậy, hãy cố gắng thiết lập giới hạn của riêng bạn và để những người xung quanh biết về giới hạn đó. Một người can đảm sẽ không ngần ngại nói "không" để từ chối hay sẵn sàng lên tiếng khi cần thiết. Họ biết rằng chỉ có họ mới có thể giúp được bản thân mình và không thể trông đợi ai khác làm việc đó cho họ.

3. Bạn không thể nào làm hài lòng tất cả mọi người

Sự thật là bạn sẽ không bao giờ làm hài lòng tất cả mọi người. Dĩ nhiên, bạn có thể thử nhưng bạn sẽ không bao giờ thành công. Sẽ luôn có một ai đó không tán thành con đường mà bạn đã chọn. Vì vậy, hãy nhớ quyền quyết định là của chính bạn và hãy can đảm theo đuổi những gì bản thân cho là đúng. Nên nhớ rằng, vị thẩm phán duy nhất bạn cần làm hài lòng trong cuộc sống này là chính bạn.

4. Thế giới không nợ bạn điều gì

*

Bạn có thể là người điềm tĩnh nhất, thông minh nhất hay thú vị nhất trên thế giới nhưng nếu chẳng có ai công nhận những điều đó thì bạn cũng không là gì cả.

Bạn đơn thuần chỉ có hai sự lựa chọn có sẵn: hoặc dùng cả cuộc đời để than trách rằng bạn xứng đáng được nhiều hơn những thứ bạn đang nhận được, hoặc bước vào thế giới và cố gắng đạt được những gì bạn muốn. Bạn nghĩ đâu sẽ là sự lựa chọn mà những người thành công thường làm?

5. Bạn thường bào chữa cho chính mình

Suốt cuộc đời, bạn có thể đổ lỗi cho thế giới hoặc người khác rằng bạn không có đủ thời gian, tiền bạc, năng lượng hay nguồn lực để thực hiện mục tiêu của mình. Và, bạn biết không, một sự thật nghiệt ngã rằng mỗi người trên thế giới này đều có ít nhất một lý do hoàn hảo để biện minh tại sao họ không sống như điều họ muốn.

Những người thành công trong cuộc sống không tìm lời bào chữa. Họ tìm mọi cách để vượt qua những trở ngại thay vì bị đánh gục. Đó là lý do tại sao họ luôn thành công trong cuộc sống.

6. Hành động mới là thứ quyết định cuộc đời bạn, không phải suy nghĩ

*

Bạn có thể ngồi trong nhà cả ngày để suy nghĩ về một thế giới tốt đẹp hơn cho toàn nhân loại, nhưng chỉ khi thực hiện điều bạn suy nghĩ thì bạn mới có thể tạo nên sự khác biệt. Một kế hoạch hay chỉ có ích khi nó được triển khai bằng hành động, nếu không nó vẫn chỉ là sự ảo tưởng. Hãy nhớ rằng: chúng ta được đánh giá bởi hành động chứ không phải là theo ý định.

7. Không ai có thể cứu bạn khỏi cuộc đời của bạn

Trong cuộc sống, chúng ta luôn chờ đợi điều gì đó. Có thể là chờ đợi gặp được quý nhân hay tri kỷ, chờ đợi giấc mơ trở thành hiện thực hoặc chờ đợi kết quả phỏng vấn. Khi không hài lòng với cuộc sống hiện tại, chúng ta hy vọng một cách phi lý rằng có một phép lạ xảy ra giúp chúng ta giải quyết mọi vấn đề.

Nhưng sự thật, cuộc sống không phải như vậy. Rủi ro là yếu tố không ai có thể lường trước. Do đó, nếu gặp phải khó khăn thì không thể giải quyết đơn giản bằng một cây đũa thần. Điều quan trọng là bạn phải tự lập, tự chủ cuộc sống với hỗ trợ từ một nền tảng vững chắc để khi đối mặt với thử thách, bạn không cần chờ ai đó tới giúp - chính bản thân có thể tự vượt qua một cách dễ dàng.

Xem thêm: Các loại sữa công thức - cách chọn sữa công thức phù hợp với trẻ

Đồng hành cùng người Việt trong những giai đoạn thăng - trầm của cuộc sống, bảo hiểm nhân thọlà giải pháp bảo vệ và hỗ trợ tài chính toàn diện trước các rủi ro tổn về sức khỏe, thân thể hoặc tính mạng. Đây được xem là điểm tựa vững chắc kịp thời, giúp mỗi người an tâm đối phó với biến cố bất ngờ xảy đến. Hơn hết, bảo hiểm nhân thọ hoạch địchkế hoạch tích lũy và đầu tư hiệu quả, nhằm dự trù nguồn tài chính vững vàng. Nhờ đó, bạn có thể chu toàn ổn định cho tương lai của bản thân cũng như người thân trong gia đình.